Nieuw pachtrecht komt dichterbij: wat betekent dat voor verpachter en pachter?
Het pachtrecht is (weer) aan verandering toe
Het pachtrecht kent in Nederland een lange geschiedenis en is in de loop van de tijd steeds aangepast aan veranderingen in de landbouw en het gebruik van grond. Al in 1937 kwam er specifieke pachtwetgeving. Daarna volgde het Pachtbesluit en in 1958 kwam er een nieuwe Pachtwet. Die wet moest bescherming bieden aan de pachter, rekening houden met de belangen van de verpachter én het algemene landbouwbelang dienen.
Na de wetswijziging van 2007, waarbij de afzonderlijke Pachtwet verdween en het pachtrecht een plek kreeg in titel 7.5 van het Burgerlijk Wetboek, is er inmiddels bijna twintig jaar verstreken en kunnen we stellen dat het huidige pachtrecht niet altijd goed aansluit bij de keuzes die verpachters en pachters willen maken. Pachters hebben behoefte aan voldoende zekerheid om te kunnen investeren in hun bedrijf en de grond, terwijl verpachters ruimte willen houden om keuzes te maken over hun eigendom. Daarbij spelen onderwerpen als duurzaam grondgebruik, bedrijfsopvolging en de beschikbaarheid van landbouwgrond een steeds belangrijkere rol.
Eind 2025 was een eerste conceptwetsvoorstel voor de huidige herziening van het pachtrecht gereed. Via een internetconsultatie zijn betrokken partijen uitgenodigd om te reageren op het conceptwetsvoorstel. Deze internetconsultatie leverde 131 reacties op. Die reacties zijn aanleiding om verschillende onderdelen opnieuw tegen het licht te houden.
Op 18 september 2026 informeerde staatssecretaris Silvio Erkens de Tweede Kamer over de voorgenomen aanpassingen. In deze blog worden de belangrijkste wijzigingen uit zijn kamerbrief samengevat.
Langdurige pacht krijgt weer een belangrijke plaats
Een belangrijk onderdeel van het nieuwe stelsel is de standaardpacht. Deze pachtvorm krijgt een minimale looptijd van 24 jaar, waarbij de pachtprijs kan worden geïndexeerd. Dat past bij de agrarische praktijk. Een ondernemer kijkt vaak vele jaren vooruit. Investeringen in bodemkwaliteit, bedrijfsontwikkeling en verduurzaming vragen om voldoende zekerheid over het gebruik van de grond. Een langere pachtduur kan die zekerheid bieden.
Een andere pachtvorm die in het nieuwe stelsel naar verwachting een plaats krijgt is de continuatiepacht. Ook hierbij gaat het om langdurige pacht, maar deze vorm van verpachten kent aan het einde van de looptijd automatische verlenging.
Geliberaliseerde pacht maakt plaats voor kortlopende pacht
Een verandering die in de praktijk veel aandacht zal krijgen, is de kortlopende pacht die in de plaats treedt van de huidige geliberaliseerde pacht. Deze pachtvorm krijgt een maximale looptijd van twaalf jaar en kan worden gebruikt voor zowel los land als gebouwen. Geliberaliseerd verpachten van gebouwen is een belangrijk verschil ten opzichte van de huidige geliberaliseerde pacht.
Daarnaast verandert er veel in het vaststellen van de pachtprijs. Bij de huidige geliberaliseerde pacht van zes jaar of korter speelt vrije prijsvorming een belangrijke rol. Bij de nieuwe kortlopende pacht wordt de pachtprijs gebonden aan wettelijke normen die gekoppeld zijn aan de looptijd.
Wat gebeurt er met bestaande reguliere pacht?
Ook de positie van bestaande reguliere pachtovereenkomsten blijft een belangrijk onderwerp. In het conceptvoorstel is geen einddatum aan het overgangsrecht verbonden. Vanuit de internetconsultatie is gevraagd om hier wel een einddatum aan te koppelen. De staatssecretaris heeft hierover nog geen definitief besluit genomen en onderzoekt eerst of aanscherping mogelijk- en wenselijk is.
Niet iedere situatie vraagt om dezelfde pachtvorm
Voor gronden waar natuurdoelen een belangrijke rol spelen, wordt gezocht naar een passende regeling. Daarvoor is natuurpacht in beeld. Het kabinet wil onderzoeken of voor natuurgronden een afzonderlijke pachtvorm kan worden ingevoerd. Daarbij moeten bijvoorbeeld voorwaarden over natuurbeheer contractueel kunnen worden vastgelegd. Tegelijkertijd moet er voldoende rechtsbescherming voor de pachter blijven bestaan.
Conclusie: de richting is duidelijk, de uitwerking nog niet
De richting van het nieuwe pachtrecht wordt steeds beter zichtbaar. Langdurige pacht krijgt meer nadruk, terwijl voor korter gebruik de kortlopende pacht een belangrijke rol krijgt. Tegelijkertijd moet een aantal onderdelen nog verder worden uitgewerkt.
Voor pachters én verpachters blijft het daarom belangrijk de ontwikkelingen te volgen. Uiteindelijk gaat het niet alleen om wat er straks in de wet staat, maar vooral om wat de nieuwe regels betekenen voor de grond, het agrarische bedrijf en de afspraken tussen pachter en verpachter.
Bij Rentmeesterskantoor Overwater BV houden we ons dagelijks bezig met pacht en grondgebruik en volgen we de ontwikkeling van het nieuwe pachtrecht vanuit die praktijk op de voet.
Zie ook de blog van 27 maart 2025 ‘Nieuw Pachtrecht in 2026’ en de blog van 11 september 2025 ‘Nieuw Pachtrecht neemt concrete vormen aan’.














